Vì sao tuổi dậy thì dễ lên mụn
Hormone androgen tăng ở cả nam và nữ trong giai đoạn này, kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh. Da tiết nhiều dầu hơn, lỗ chân lông dễ bít, và vi khuẩn gây mụn phát triển trong đó rồi gây viêm.
Đây là thay đổi sinh lý bình thường, không phải do bạn chăm da sai. Nhưng cách chăm da quyết định mụn dừng ở mức nhẹ hay chuyển thành mụn viêm để lại thâm và sẹo.
Quy trình hằng ngày
Rửa mặt
- Làm ướt mặt bằng nước ấm.
- Tạo bọt sữa rửa mặt, massage nhẹ khoảng 30 đến 60 giây.
- Rửa lại bằng nước ấm, thấm khô bằng khăn mềm.
Hai lần mỗi ngày là đủ. Chọn sữa rửa mặt dịu nhẹ, không sulfate, có thể có salicylic acid hoặc chiết xuất tràm trà. Tránh loại có hạt scrub to vì dễ làm tổn thương vùng da đang viêm.
Toner và serum
- Toner: chọn loại không cồn, có chiết xuất trà xanh, hoa cúc hoặc rau má để làm dịu da.
- Serum salicylic acid: cho mụn đầu đen và mụn ẩn.
- Serum niacinamide: giảm viêm, hỗ trợ mờ thâm, kiểm soát dầu.
Không dùng nhiều loại serum đặc trị cùng lúc. Ở tuổi này da còn dễ kích ứng, một hoạt chất một thời điểm là đủ.
Dưỡng ẩm và chống nắng
- Kem dưỡng mỏng nhẹ, ghi non-comedogenic, có hyaluronic acid, glycerin hoặc ceramide.
- Kem chống nắng SPF 30 trở lên, PA+++ trở lên, thoa trước khi ra ngoài 20 phút.
- Loại chống nắng vật lý với zinc oxide hoặc titanium dioxide thường dịu hơn với da đang có mụn.
- Thoa lại sau mỗi hai đến ba giờ nếu ở ngoài trời, kể cả ngày râm.
Sinh hoạt và ăn uống
- Uống đủ nước, ăn nhiều rau xanh và trái cây.
- Giảm đồ ngọt, đồ dầu mỡ, thức ăn nhanh.
- Bổ sung thực phẩm giàu kẽm, vitamin A, vitamin E và omega-3.
- Ngủ đủ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm.
- Giặt vỏ gối và khăn mặt thường xuyên.
- Không đưa tay lên mặt, không tự nặn mụn.
Khi nào cần bác sĩ
- Mụn viêm nhiều, sưng đau.
- Mụn kéo dài, không đỡ sau vài tuần chăm da đúng cách.
- Mụn đã để lại thâm hoặc sẹo rỗ.
- Da có kèm tình trạng khác như viêm da tiết bã, đỏ da kéo dài.
Bác sĩ soi da, phân loại mức độ mụn rồi mới chỉ định. Các hướng thường dùng gồm thuốc bôi nhóm retinoid, thuốc kháng sinh, liệu pháp ánh sáng như IPL, hoặc peel da. Với mụn viêm nặng và kháng trị, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc uống, nhóm này cần theo dõi sát nên không tự mua dùng.
Tuổi dậy thì là giai đoạn có thời hạn, nhưng sẹo rỗ thì ở lại. Xử lý sớm khi tổn thương còn nhẹ là việc đáng làm nhất trong giai đoạn này.
Kết quả điều trị tùy thuộc tình trạng da và cơ địa mỗi người.
Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho thăm khám và chỉ định trực tiếp của bác sĩ.